Franz Schubert

Schubert dó árið 1828, aðeins 31 árs gamall. Ferill hans sem listamanns var í ósamræmi við það sem hann hafði afrekað. Hann var á sinni tíð vinsæll fyrir samsöngslög (gjarna tveir tenórar og tveir bassar) og hljómborðsverk (oft fjórhent) og danslög. Samtímamenn hans þekktu minnst af metnarfyllstu verkum hans.

Fyrsta hljóðfæri Schuberts var fiðla, og hann hóf að semja kvartetta um 14 ára aldur. Schubert vakti ekki verulega athygli fyrr en um 1820, á 23. aldursári. Þá þegar hafði hann þó samið tvo þriðju af öllum verkum sínum. Mörg þessarra tónverka sem hann skrifaði svo snemma á ferlinum öðluðust síðar sinn sess. Einkenni hans koma fram í sönglögunum alveg frá 17 ára aldri, og þroskast næstu 14 árin. Árið 1815 samdi hann 150 sönglög (auk þess tvær sinfóníur, tvær messur, hljóðfæratónlist og fjóra söngleiki) – ekkert þeirra var gefið út, flutt opinberlega, eða nefnt í blöðum. Lögin bárust á milli vina í handriti. Á 18 ára tímabili 1810-1828 samdi Schubert 630 sönglög, við ljóð yfir 100 höfunda. Schubert vann fyrir sér með kennslu, ásamt bræðrum sínum við skóla föður síns, en tók einnig nemendur í tónlistartíma.

Merkilegt er, að eins og hann er þekktur fyrir sönglög, heyrist nær aldrei minnst á óperurnar. Hann samdi óperur, en þær virðast ekki hafa náð neinum vinsældum! Ef til vill vegna þess að ítölsku óperurnar áttu á þessum tíma hug og hjarta Vínarbúa.

(KÖK, heimild m.a. Grove Music online)

Til baka á aðalsíðu